Destination C1-C2 - Unit 9 - Modals và semi-modals (Modals and semi-modals): Lý Thuyết

Có 9 động từ khuyết thiếu (modals) chính: will, would, can, could, may, might, shall, should, must.

Đặc điểm của modals:

• Chỉ có một dạng duy nhất (không thay đổi theo thì hoặc ngôi)
• Theo sau bởi động từ nguyên thể không "to" (bare infinitive) ở dạng đơn hoặc tiếp diễn: could do, could be doing, could have done, could have been doing
• Có thể theo sau bởi động từ nguyên thể ở thể bị động: could be done, could have been done

Semi-modals có nghĩa tương tự modals, bao gồm: need (to), ought to, had better, have (got) to.

• Một số semi-modals như had better không thay đổi theo thì hoặc ngôi
• Một số khác như have (got) to có thể thay đổi
• Semi-modals có thể kết hợp với modals tạo thành cụm như might have to

1. Khả năng hiện tại hoặc chung: can, can't

• Ví dụ: You can't really speak seven languages fluently, can you? (Bạn không thể thực sự nói thạo 7 thứ tiếng, phải không?)

2. Khả năng trong quá khứ: could, couldn't

• Ví dụ: There's no way you could read when you were two! (Không thể nào bạn đọc được khi mới 2 tuổi!)

3. Quyết định hiện tại về khả năng tương lai: can, can't, could, couldn't

• Ví dụ: I can get you a paper when I go to the shop, if you like. (Tôi có thể mua báo cho bạn khi đi cửa hàng, nếu bạn muốn.)

4. Khả năng tương lai: will/won't be able to

• Ví dụ: One day, maybe, all adults will be able to read and write. (Một ngày nào đó, có lẽ tất cả người lớn sẽ có thể đọc và viết.)

1. Khả năng giả định hiện tại hoặc chung: could, couldn't

• Ví dụ: I couldn't go on a quiz show. I'd be too scared! (Tôi không thể tham gia chương trình đố vui. Tôi sẽ quá sợ!)

2. Khả năng giả định tương lai: could, couldn't

• Ví dụ: I could go with them to the cinema tomorrow but I won't because I've already seen the film. (Tôi có thể đi xem phim với họ ngày mai nhưng tôi sẽ không đi vì đã xem rồi.)

3. Khả năng giả định trong quá khứ: could have, couldn't have

• Ví dụ: They could have asked the Prime Minister much more searching questions. I wonder why they didn't. (Họ đáng lẽ có thể hỏi Thủ tướng những câu hỏi sâu sắc hơn nhiều. Tôi tự hỏi tại sao họ không làm vậy.)

1. Xin phép: may, could, couldn't, can, can't

• Ví dụ: Can I finish watching this before I go to bed? (Con có thể xem hết cái này trước khi đi ngủ không?)

2. Cho phép/Từ chối cho phép: may, may not, could, couldn't, can, can't

• Ví dụ: No, you can't. (Không, con không được.)

Mức độ lịch sự: May lịch sự và trang trọng hơn could, và could lịch sự và trang trọng hơn can.

Lưu ý về phép trong quá khứ:

• Thường không dùng modals để nói về phép trong quá khứ. Dùng was/were allowed to.
  Ví dụ: We were allowed to buy one comic each. (Chúng tôi được phép mua mỗi người một truyện tranh.)
• Tuy nhiên, dùng could để nói về phép trong quá khứ trong câu tường thuật.
  Ví dụ: Mum said we could buy one comic each. (Mẹ nói chúng tôi có thể mua mỗi người một truyện tranh.)

1. Xin và đưa ra lời khuyên: should, shouldn't, ought to, oughtn't to, had better

• Ví dụ: You should try to get that poem published. (Bạn nên cố gắng xuất bản bài thơ đó.)

Lưu ý về had better:

• Chỉ có thể dùng hadn't better trong câu hỏi.
  Ví dụ: Hadn't you better check that these facts are actually true? (Bạn không nên kiểm tra xem những sự thật này có đúng không?)

2. Dùng might/may as well để đưa ra lời khuyên và gợi ý:

Cách dùng này gợi ý rằng mặc dù đề xuất không hoàn hảo, nhưng không có lựa chọn nào tốt hơn.

• Ví dụ: We may as well watch this as there's nothing else on. (Chúng ta cứ xem cái này vì không có gì khác.)

1. Phê bình hành vi trong quá khứ: should have, shouldn't have, ought to have, oughtn't to have

• Ví dụ: You shouldn't have spoken to Mrs Todd like that. (Bạn đáng lẽ không nên nói với bà Todd như vậy.)

2. Bày tỏ sự khó chịu về hành vi trong quá khứ: could have, might have

• Ví dụ: You could/might have told me you were going to be late! (Bạn đáng lẽ có thể báo cho tôi là bạn sẽ đến muộn!)

3. Phê bình hành vi chung: will

• Ví dụ: He will slam the door every time he goes out. (Anh ấy cứ đóng sầm cửa mỗi lần ra ngoài.)

4. Phê bình một ví dụ cụ thể của hành vi chung: would

• Ví dụ: You would take the car just when I wanted to go out. (Anh cứ lấy xe đúng lúc tôi muốn ra ngoài.)

1. Nghĩa vụ hiện tại hoặc chung: must, mustn't, have (got) to, need (to)

• Ví dụ: You have to be a good communicator to be a press spokesperson. (Bạn phải là người giao tiếp tốt để làm phát ngôn viên báo chí.)

2. Không có nghĩa vụ hiện tại hoặc chung: don't have to, haven't got to, needn't, don't need (to)

• Ví dụ: You don't always need to have a degree to become a journalist. (Bạn không phải lúc nào cũng cần bằng cấp để trở thành nhà báo.)

3. Nghĩa vụ tương lai: will have to, must, mustn't, have (got) to, (will) need (to)

• Ví dụ: You'll have to do quite a lot of research before you write this report. (Bạn sẽ phải nghiên cứu khá nhiều trước khi viết báo cáo này.)

4. Không có nghĩa vụ tương lai: don't/won't have to, haven't got to, needn't, don't/won't need (to)

• Ví dụ: I'm glad we won't have to write any more essays on this course. (Tôi vui vì chúng ta sẽ không phải viết thêm bài luận nào trong khóa học này.)

5. Nghĩa vụ trong quá khứ: had to, needed (to)

• Ví dụ: We had to come up with three questions each. (Chúng tôi phải nghĩ ra mỗi người ba câu hỏi.)

6. Không có nghĩa vụ trong quá khứ: didn't have to, didn't need (to), needn't have

• Ví dụ: In the past, politicians didn't have to deal with being in a 24-hour media spotlight. (Trước đây, các chính trị gia không phải đối mặt với việc bị truyền thông theo dõi 24 giờ.)

1. Chắc chắn (hoặc gần chắc chắn) về hiện tại, tương lai hoặc nói chung: will, would, must, can, can't, could, couldn't

• Ví dụ: 'There's someone at the door.' 'That'll be the postman.' 'It can't be. He's already been.' ("Có người ở cửa." "Đó sẽ là người đưa thư." "Không thể. Anh ấy đã đến rồi.")

2. Chắc chắn (hoặc gần chắc chắn) về quá khứ: will have, won't have, would have, wouldn't have, must have, can't have, couldn't have

• Ví dụ: 'They won't have heard the news, will they?' 'They must have heard by now, surely.' ("Họ sẽ chưa nghe tin, phải không?" "Chắc chắn bây giờ họ đã nghe rồi.")

3. Có thể xảy ra về hiện tại, tương lai hoặc nói chung: should, shouldn't, ought to, oughtn't to, may/might well (not), could well, might easily

• Ví dụ: 'The weather should be good tomorrow, shouldn't it?' 'Actually, the forecast said it may well rain.' ("Thời tiết ngày mai sẽ đẹp, phải không?" "Thực ra, dự báo nói có thể sẽ mưa.")

4. Có thể xảy ra về quá khứ: should have, shouldn't have, ought to have, oughtn't to have, may/might well (not) have, might easily (not) have

• Ví dụ: 'Jan should have finished writing her article by now, shouldn't she?' 'She may well have done, but I haven't seen it yet.' ("Bây giờ Jan đáng lẽ đã viết xong bài rồi, phải không?" "Có thể cô ấy đã xong, nhưng tôi chưa thấy.")

5. Khả năng về hiện tại, tương lai hoặc nói chung: could, may (not), might, mightn't, may/might/could just

• Ví dụ: I might (just) have time to get to the library before it closes. (Tôi có thể (vừa đủ) có thời gian đến thư viện trước khi đóng cửa.)

6. Khả năng về quá khứ thực tế: could have, may (not) have, might have, mightn't have

• Ví dụ: Jim might not have checked his e-mail yet. (Jim có thể chưa kiểm tra email.)

Lưu ý đặc biệt: Should và should have có thể dùng trong mệnh đề that sau các từ diễn tả tầm quan trọng và phản ứng.

• Ví dụ: It's strange that you should say that. (Thật kỳ lạ khi bạn nói như vậy.)
• Ví dụ: Was it necessary that Alan should have been invited to the meeting? (Có cần thiết phải mời Alan đến cuộc họp không?)